Humor z Temidą    

 
 

      Bieżący numer      

 
Detektyw - okładka
 

  Wydanie Specjalne  

 
Detektyw - Wydanie Specjalne - okładka

Rozważne e-zakupy

2009-07-29
Internet staje się w Polsce coraz bardziej popularny. Z przeprowadzonego przed kilkoma tygodniami przez CBOS sondażu wynika, że 65 procent Polaków ma w domu komputer, a 56 procent – dostęp do internetu. Tylko w ostatnim roku obydwie te liczby wzrosły o osiem procent! Najmłodsze pokolenie nie wyobraża sobie życia bez internetu, do surfowania po zasobach globalnej wioski przekonują się również ich rodzice, a niekiedy nawet dziadkowie!

Wraz ze zwiększaniem się popularności internetu coraz częściej robimy za jego pomocą zakupy. Z roku na rok są one coraz popularniejsze i stają się coraz większą konkurencją dla tradycyjnego handlu. Nie wychodząc z domu, bez stresu i stania w kolejkach, klikając tylko kilka razy myszką, można nabyć praktycznie każdy interesujący nas towar, często o kilkanaście procent taniej niż w tradycyjnym sklepie. Obecnie jedna trzecia dorosłych Polaków deklaruje, że dokonała w przeszłości zakupów przez internet (przez ostatni rok liczba kupujących w sieci wzrosła aż o siedem procent). Najczęściej była to odzież lub obuwie, sprzęt elektroniczny i artykuły motoryzacyjne, rzadziej kupujemy w ten sposób książki, płyty, artykuły dziecięce i kosmetyki, nieliczni kupowali w ten sposób żywność i leki. Szacuje się, że tylko w tym roku wydamy na zakupy w Internecie 12 – 13 miliardów złotych: to prawie o jedną czwartą więcej niż w ubiegłym roku. Jak wynika z raportu „Polski Internet 2008/2009”, opracowanego przez Gemius SA, 66 procent internautów zadeklarowało robienie zakupów przez internet: ponad trzy czwarte kupujących on-line nabywa produkty na aukcjach, zaś 60 procent – w sklepach on-line.

Zakupy w sieci mają wielu zwolenników. Dzięki temu możemy błyskawicznie zebrać bardzo dużo szczegółowych informacji o interesującym nas towarze, zapoznać się z opiniami ludzi, którzy kupili już ten produkt, zaś za pomocą porównywarek cenowych wyszukać najtańsze oferty na rynku. Do głównych zalet zakupów w internecie ankietowani podają m.in. oszczędność czasu i paliwa niezbędnego na dojazd do sklepu, większy wybór produktów, unikanie kolejek w sklepach, czy choćby możliwość wyboru najdogodniejszej dla klienta formy zapłaty. I co również ma znaczenie: sklepy wirtualne działają siedem dni w tygodniu, 24 godziny na dobę.

Nie zapominajmy jednak, że internet to nie tylko eldorado dla przedsiębiorczych kupców szukających tanich okazji, ale także dla sprytnych i wyrachowanych przestępców. Media co kilka dni przynoszą informacje o oszustach internetowych, nieuczciwych sprzedawcach i poszkodowanych klientach. Często udaje się ich schwytać, jednak poszkodowani mogą mieć problemy z odzyskaniem pieniędzy. Z raportu brytyjskiego Office of Fair Trading (Urząd Ochrony Handlu) wynika, że aż 30 procent Brytyjczyków obawia się cyberprzestępców i w związku z tym nie dokonuje zakupów przez internet. To jedno z głównych zagrożeń, które utrudnia rozwój elektronicznego handlu na jeszcze szerszą skalę!

Za zakupy w internecie najczęściej płacimy kartą kredytową, co jest o tyle istotne, że większość posiadaczy plastikowego pieniądza nie wykonuje transakcji on-line, bo obawiają się ujawnienia danych o swojej karcie. Czy słusznie?! Jak każda nowość, również e-zakupy niosą za sobą pewne zagrożenia. Dlatego warto pamiętać o podstawowych zasadach bezpieczeństwa, co uchroni nas przed przykrymi niespodziankami.

Korzystajmy z serwisów o renomowanej pozycji i marce, legitymujących się swoją historią, mających w sieci wiele pozytywnych opinii, potwierdzających ich wiarygodność. Jeśli sklep oferuje swoje produkty po wyjątkowo atrakcyjnych cenach, a jakby tego było mało proponuje jeszcze gratisy, dodatki i zniżki, może to być sygnał, że ktoś chce nas oszukać.

Najlepiej robić zakupy w sieci u zaufanych sprzedawców, z którymi kontakt miał np. któryś z naszych znajomych. Taka rekomendacja to ważna rzecz… ale to nie wszystko! Sprawdź, czy e-sklep, w którym dokonujesz zakupów, podaje adres pocztowy i numer telefonu. W przypadku tego ostatniego warto zadzwonić i upewnić się, czy należy on do podanej na stronie firmy. Jeśli na stronie internetowej widnieje wyłącznie adres poczty elektronicznej lub numer skrzynki pocztowej, może to oznaczać, że kontrahent z różnych powodów chce utrudnić kontakt, np. w celu ewentualnej późniejszej reklamacji. Jeśli mimo to chcesz zrobić tam zakupy, poszukaj w internecie opinii na temat interesującej ciebie firmy. Nigdy nie podawaj zbyt wielu danych osobowych tym kontrahentom, co do których nie masz zbyt wielkiego zaufania. Pod żadnym pozorem nie ujawniaj też numeru PIN swojej karty kredytowej, co – rzekomo – niezbędne jest do jej autoryzacji.

Wszelkich zakupów dokonuj jedynie za pośrednictwem tzw. bezpiecznych witryn, wykorzystujących technologię szyfrowania za pomocą algorytmu kryptograficznego do przesyłania danych. W takim przypadku nie ma możliwości odczytania danych przez osoby niepowołane. Jak najprościej sprawdzić czy mamy do czynienia z bezpieczną witryną. To bardzo proste: adres internetowy rozpoczyna się od „https://” zamiast „http://”. W trakcie robienia e-zakupów zawsze należy sprawdzić, czy w przeglądarce wyświetla się mała, żółta kłódka – symbol szyfrowania.

Aktywne korzystanie z sieci naraża nas na wiele potencjalnych zagrożeń. Namawiany, aby wszelkich zakupów dokonywać tylko za pośrednictwem komputerów, na których zainstalowane jest dobre, a przede wszystkim aktualne, oprogramowanie antywirusowe i ochrona antyspamowa. Powinno to nas zabezpieczyć przed wirusami, końmi trojańskimi, phisingiem, czy tzw. kradzieżą tożsamości. Siedząc w kawiarence internetowej niestety nie wiemy, w jaki sposób chronione są tamtejsze komputery, czy nie ma tam np. oprogramowania szpiegowskiego albo wirusów wykradających pozostawione przez nas w komputerze informacje. Wszelkiego rodzaju programy zabezpieczające powinny być zawsze aktualne, szczególnie gdy używany notebooka w niechronionej sieci bezprzewodowej (lotniska, kawiarnie, inne miejsce publiczne). Zresztą, jak zalecają niemal wszyscy specjaliści, e-zakupów najlepiej dokonywać w domowym zaciszu.

Oprócz typowych sklepów internetowych, w sieci przybywa różnego rodzaju serwisów aukcyjnych. Robiąc tam zakupy, zachowajmy wymienione wyżej zasady bezpieczeństwa, bo niestety tam również czyhają różnej maści złodzieje i oszuści. A przecież wystarczy zdrowy rozsądek, nieuleganie wyjątkowym okazjom i promocjom oraz znajomość podstawowych zasad bezpieczeństwa w sieci, by nie paść ich ofiarą.

Krzysztof Kilijanek